canhthep.com Please click
    Trang Chính   Diễn Ðàn   Hình Ảnh   Mới Đăng   Đọc Nhiều   Hội Ngộ   Thư Riêng   Hướng Dẫn   Việt Ngữ   Ghi Danh     Login 
    Welcome Guest  
  iMessenger
 Start up Instant Messenger! Instant Messenger
  Mới Đăng
• New! Phụ nữ “đái đường”
• New! Gà bài cho Võ Văn Thưởng - Trưởng ban...
• New! Từ tay trắng trở thành ông chủ công ty...
• New! ĐÚNG LÀ NÓ !
• New! VĨNH BIỆT HỎA LONG 817 TRƯƠNG VĂN SOẠN Click to watch this video from CanhThepVideo
  Tin Tức 
• New! Tin vắn cuối tuần JULY 20 - 2019
• Thương chiến với Mỹ: Trung Quốc thấm...
• Mỹ loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35
• Người Việt bị án tù vì nghịch ngợm tại Yellowstone
• Trốn cảnh sát mà “xì hơi” lớn quá nên bị lộ
  Bình Luận 
• New! Thế lực thù địch
• S-400: Thổ Nhĩ Kỳ "cõng rắn Nga vào... Click to watch this video from YouTube
• CHÁN NHẤT LÀ CÁI TƯ TƯỞNG CỦA DÂN VIỆT....
• MỘT CON CÁ BỊ CHẾT ĐUỐI ?
• Vì sao Iran vẫn ngang nhiên thách thức Hoa Kỳ
  Thông Báo 
• New! Picnic 2019 - Hội KQ VNCH TB Washington
• PICNIC Hội KQ Đông Bắc Hoa Kỳ 2019
• HỘI TƯƠNG TRỢ KHÔNG QUÂN VNCH
• Xin mời Quý Vị, Quý NT và CH... Tham dự...
• Chương Trình Tang Lễ Và Thăm Viếng của...
  Vì Nước 
• New! Nhận Dạng và Ngăn Chận Nghị Định 36 của Việt cộng!
• BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA LÁ CỜ VÀNG
• NHÂN NGÀY QUÂN LỰC 19 THÁNG 6 NGƯỜI LÍNH...
• Cờ VNCH đứng trước 2 cờ Tàu khựa
• TẠ ƠN THIÊN CHÚA
  Hoa Kỳ 
• New! Trump 2020 ? Why Not ?
• TRANH CỬ DỰA TRÊN CÁI GÌ?
• Vì sao Lầu Năm Góc được thiết kế đặc biệt như vậy?
• Hai chữ “Cuồng Trump” và vấn nạn “cuồng...
• Nội chiến trong đảng Dân Chủ
  Việt Nam 
• New! Gà bài cho Võ Văn Thưởng - Trưởng ban...
• New! “Băng cháy” và sự điên cuồng của...
• Từ cái lon đến cái lu Last replied by dbuikhac
• Chơi với Trung Quốc, chỉ có mất!
• Hong Kong năm 2047 và Việt Nam năm 2020!
  Phim Ngắn 
• New! Cầu Phú Long, Lái Thiêu Bị Tháo Dỡ Click to watch this video from YouTube
• Du Lịch : Không Đâu Bằng Nước Mỹ Click to watch this video from YouTube
• Tinh Thần Ngày 10 Tháng 6 Click to watch this video from YouTube
• Hãy Góp Một Bàn Tay Click to watch this video from YouTube
• Khi các bà đạo Hồi đi khám bác sĩ - En... Click to watch this video from CanhThepVideo
  Quốc Hận 30/4 
• New! TỤI BÂY MONG CHỜ Ở NGƯỜI LÍNH VNCH ĐIỀU GÌ NỮA ?
• CHÚNG CÒN MUỐN "GIẢI PHÓNG" NGƯỜI...
• Cái gọi là "Ngày Thống Nhất"
• Được Sài Gòn giải phóng,
• Ngày đó tháng tư 1975
  Anh Hùng VNCH 
• LÁ THƯ PLEIME
• Tổ Quốc ghi ơn anh hùng Nguyễn Viết...
• Cây Mai rừng của Người lính trận
• Tướng Nguyễn Ngọc Loan và Huế .
• Cái Bóng Của Vị Thầy Tu!!!
  Chuyện Đời Lính 
• New! Gặp ngày hắc đạo
• Một Thời Bay Đêm
• Khi Tôi Không Còn Phi Vụ - Phần 2
• Khi Tôi Không Còn Phi Vụ - Phần 1
• ĐƯỜNG CHIM HẠ LÀO
  Hùng Ca 
• Cố nghệ sĩ Thanh Nga trong vai Thái hậu... Click to watch this video from CanhThepVideo
• Hội Nghị Diên Hồng - Đoàn Trống La San Click to watch this video from YouTube
• Hùng Ca Sử Việt - Xuất Quân Click to watch this video from YouTube
• Đại Phá Quân Thanh Click to watch this video from YouTube
• Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt Trước 1975 Click to watch this video from YouTube
  Nhạc 
• New! Đừng Hỏi Vì Sao Tôi Buồn Click to watch this video from YouTube
• Saigon Nỗi Nhớ Click to watch this video from YouTube
• Hát Cho Việt Nam Click to watch this video from YouTube
• Những Ngày Xưa Thân Ái Click to watch this video from YouTube
• Một Mẹ Trăm Con Click to watch this video from YouTube
  Cảm Tạ 
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Đại Tá Nguyễn Đình Giao
• Thư cảm tạ của Gia đình Nguyễn Văn Trường
• Thư Cảm tạ của gia đình Nguyễn-Văn-Trừ Hổ-Cáp 528
• Thư cảm tạ của Gia đình Bà Lê Đức Nga
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Nhạc Mẫu 70A Đỗ Chương
  Gia Chánh 
• Gà đút lò.
• Trồng Rau Cần Nước Trong Vườn Last replied by tmh
• Món ăn Tàu kiểu Hồi Giáo ở Artesia
• Cơm Hến Click to watch this video from YouTube
• Cần xào thịt bò - Nhậu bá cháy luôn Click to watch this video from YouTube
  Góp Ý 
• New! Xin hãy...
• What is SOCIALISM and COMMUNISM ?! Last replied by Openmind
• Những người "di dân mới" suy nghĩ gì ? Click to watch this video from YouTube
• NẾU TƯỜNG LÒ MỔ TRONG SUỐT,... Click to watch this video from YouTube Last replied by theogio Click to watch this video from YouTube
• Why Space Force is needed ? Click to watch this video from YouTube
  Truyện Ngắn 
• New! CON KỲ NHÔNG XANH TRÊN LUỐNG DÂU
• Thị Trấn Không Quán Cà Phê
• Đã có một thời như thế đó
• Chuyện Gì Xảy Đến Với Quỳnh Giao Last replied by dbuikhac
• Người nữ tu trong cô nhi viện Pleiku
  Tùy Bút 
• New! NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
• Giấc mơ nước Mỹ: Hàng rào hoa
• Jeans - Tinh Thần Tiên Phong Và Tự Do
• Bạn Tôi Người Lính Trẻ
• Nhớ ngày Sài Gòn mất tên - Hấp lực của... Click to watch this video from YouTube
  Thể Thao 
• New! WOMEN'S WORLD CUP : NỮ CẦU THỦ MỸ MEGAN RAPINOE
• Tour de France 2018.
• 2016 - 2017 NFL Playoff Picture Last replied by IceMan
• Tranh giải Tennis với HAHKQVNCH - TCali Last replied by hung45htqs
• Monday Night Football 9-26-2011
  Hình Đẹp 
• Đang bán vé số.
• Tượng-Đài Chiến-Sĩ Việt-Mỹ
• Tổ Quốc Không Gian
• Nhà sách Khai Trí (Sàigòn)
• Huynh đệ chi binh.
  Sưu Tầm 
• Sợi dây đắt nhất thế giới
• Bắc Kỳ 9 Nút - Bắc Kỳ 2 Nút
• Đời người khổ do dục vọng, lòng người...
• Trả súng đạn này
• Chân dung cha đẻ hãng Boeing
  Ðọc Nhiều
•  Tổng Thống Ngô Đình Diệm 
•  Anh Hùng Không Quân Lý Tống 
•  Thư mời tham dự F5 "Không Gian Ngày Tháng Đó" 
•  Biệt Kích Dù 
•  Thịt bò xào thập cẩm 
  VNAF Models 
• New! A-37 Đà-Nẵng
• A-37 Phi-hổ PĐ-516 Đà-Nẵng
• L-19 PĐ 116
• VNAF C-130A Phi-đoàn 435
• Cánh Thép Banner 2019 Last replied by admin
Tạp Ghi Tháng Bảy
   Diễn Đàn » Hồi Ký Post  Search Give us your feedback about this article!Feedback   
  Người Đăng: hoangbao - Jul 30, 2018 03:30 Reply   Edit   Delete  Print  
Tạp ghi tháng Bảy
Trần Doãn Nho

 
· Đọc
Tháng 7, tôi nhớ Nguyễn Mộng Giác.
Tôi quen anh muộn, nhưng khá thân. Có thời, từng góp tay giúp anh phụ trách một mục trong tờ Văn Học: Tin Văn. Tháng rồi, nhân sắp xếp lại sách vở, tôi tìm thấy “Xuôi dòng”, tập truyện ngắn đầu tiên anh biếu tôi khi tôi mới vừa qua định cư ở Hoa Kỳ. Đọc lại, vẫn thấy thích như đã từng thích trước đây. Một trong 13 truyện để lại nhiều dư vị trong tôi là Ngày về không nắng. Truyện đề cập đến một sự kiện xã hội tương đối nổi bật của những năm tháng sau biến cố tháng 4/1975: sự tan vỡ của gia đình có chồng đi “cải tạo”. Tạm gọi là bi kịch hậu-cải-tạo. Có bi kịch cười ra nước mắt. Và cũng có bi kịch khóc ra nụ cười. Ngày về không nắng mang chúng ta trở lại thuở ấy…
Đó là một buổi chiều tại căn nhà cũ của hai vợ chồng. Người chồng vừa trở về từ trại “cải tạo” sau sáu năm “học tập”, ngồi chờ người vợ, hiện đang sống với tình nhân ở một nơi khác trong cùng thành phố, được bà mẹ chồng báo tin và cho phép đến thăm chồng cũng như thăm đứa con của hai người hiện do bà nội nuôi dưỡng.
Sau một thời gian hồi hộp chờ đợi, người chồng nhìn thấy vợ mình đi vào.
Vợ chàng vào sân xong, em gái chàng dập thật mạnh cánh cổng sắt. Hình như vợ chàng có nói cảm ơn, nhưng chỉ có tiếng chân bước thình thịch của Bích ở hẻm phụ đáp lại. Không thể trốn tránh được nữa, chàng đứng dậy. Tiếng guốc ngập ngừng, rồi dừng lại ở cửa lớn. Chàng tiến thêm hai bước. Vợ chàng gầy ốm hơn chàng tưởng. Đôi vai so trong chiếc áo dài mầu hoa cà có in hoa trắng trang nhã, quà chàng tặng vợ sau một chuyến đi xa. Da mặt nàng tái xanh, hai bên má phơn phớt hồng. Vợ chàng có thói quen dùng sáp môi xoa một lớp mỏng lên hai bên má thay cho phấn, và ngay từ ban đầu, chàng nhận thấy nàng vẫn còn giữ thói quen cũ.
Có lẽ trước khi đến gặp chàng, nàng điểm trang vội nên một vệt son còn rõ ở má phía trái. Chàng chú ý nhất đến đôi mắt vợ. Đôi mắt hớt hải, ngượng ngùng, chới với, giống y đôi mắt Sonia trong tranh bìa cuốn tiểu thuyết Crime et Chatiment của nhà xuất bản Marabout nàng mua tặng chàng hồi còn học ở Văn khoa. Chàng cảm thấy thương hại, chứ không thù hận nàng, như chàng đã chuẩn bị để thù hận từ buổi sáng
.”
Lạ chưa! Thay vì chứng kiến cảnh một người chồng giận dỗi, sẵn sàng mắng nhiếc người vợ phản bội, và một người vợ tới thăm chồng với thái độ lì lợm, trân tráo, chua ngoa sẵn sàng đối phó với bất kỳ lời kết án nào, ở đây, ta thấy nàng “ngập ngừng”, “đôi mắt hớt hải, chới với” còn chàng thì “cảm thấy thương hại, chứ không thù hận” nàng.
Sau đó,
Vợ chàng dừng lại ở chỗ ngạch cửa, chờ chàng tiến đến. Chàng bước thêm hai bước nữa, chỉ còn cách nàng không đầy một thước. Nàng liếc nhanh nhìn chàng, rồi cúi xuống nhìn chiếc guốc phải đang dí dí trên nền xi măng loang lở, nói nhỏ trong hơi thở: “Em xin đến thăm con!”
“Em xin đến thăm con”, tội nghiệp!
Người chồng, sau cảm giác thương hại lúc đầu, bỗng hoàn toàn thay đổi. Bắt đầu giận và… ghen.
Chàng ngước lên, và lần đầu tiên, thấy trong cách nàng mỉm cười, có cái gì đĩ thõa, tráo trở. Lòng chàng sôi lên hận thù.’
Ấy thế mà, chỉ một lát sau, tâm trạng anh ta lại thay đổi một lần nữa:
“…khi thấy vợ chàng nhìn theo mẹ chồng nước mắt doanh tròng, chàng bùi ngùi thương hại. Chàng không nỡ. (…)…chàng không thể tàn nhẫn. Hận thù lại tan dần, thay thế bằng lòng thương hại.”
Rồi sau đó, chàng “chua chát”, chàng “nghẹn lời”. Chàng đẩy tách nước đến mời vợ uống. Vợ cảm động, thút thít khóc, van xin chàng cho nàng được đến thăm con. Và chàng cũng cảm động. Chàng hờn dỗi. Rồi sao nữa?
Nàng khóc nức nở. Chàng đâm hối hận, muốn ôm lấy vai nàng, muốn nói điều gì đấy để an ủi. Nhưng cổ họng chàng nghẹn. Rụt rè do dự mãi, đến lúc không thể dằn được, chàng run run đưa lưng bàn tay lên gạt nước mắt trên má nàng. Ban đầu, hình như nàng chìm đắm trong nỗi thống khổ da diết, không hay biết gì. Về sau, nàng hiểu thiện chí của chàng. Nàng càng nghẹn ngào hơn, đưa hai bàn tay ôm bàn tay chàng, gượng nhẹ, như e sợ nắm phải một điều gì không thực.”
Một cảnh gặp gỡ ngang trái, rốt cuộc, lại diễn ra y như một cuộc trùng phùng cảm động. Nguyễn Mộng Giác thay thế sự “đụng độ” giữa các nhân vật bằng sự “đụng độ” giữa các trạng thái tâm lý. Nhân vật chồng được hình thành bằng các phản ứng tâm lý phức tạp của mình qua cách xuất hiện của người vợ. Nhân vật vợ được hình thành bởi cái nhìn của nhân vật chồng. Nhân vật, một mặt, bấp bênh, bất nhất; mặt khác, theo cách nói của Nguyễn Mộng Giác, “người đời” hơn. Khác với cách xuất hiện bên ngoài trong vai trò xã hội đôi khi hoàn chỉnh như bị đóng khung, ở bên trong, cái “người đời” ấy luôn luôn chờn vờn giữa hành động và ý nghĩa của nó. Đứng trước một chọn lựa, nó phân vân. Nó suy đi và ngẫm lại, nó “trách người” và “xét mình”. Nó bất an, xao xuyến.
Với cách xây dựng như thế, nên nhân vật nào của Nguyễn Mộng Giác trông cũng dễ chịu, cận nhân tình, ít cực đoan. Chúng làm ta “thông cảm” hơn là “thích” hay “thù ghét”. Mới đây trên Da Màu, Nguyễn Đức Tùng có truyện ngắn, Chiều hôm, một người khách lạ,[1] đề cập đến cùng một đề tài, nội dung phức tạp hơn và đa dạng hơn. Trong truyện, ngoài người chồng và người vợ, còn có thêm người chồng sau của vợ. Cả ba đều trải qua những đoạn đời truân chuyên, bầm dập, nhưng là những nhân vật cận nhân tình và ai cũng tốt bụng, nhân ái. Đoạn kết trong Chiều hôm, một người khách lạ là “happy ending”, có nắng, chấm dứt một bi kịch trong lúc Ngày về không nắng, tuy đoạn kết trông cũng “happy ending”, nhưng thật ra, là bắt đầu của một bi kịch, có lẽ do đó, không nắng. “Người đời” và cảnh đời khác biệt đưa đến những kết thúc khác biệt; mỗi cảnh mỗi người trong mối ràng buộc, đôi khi nghiệt ngã, của nó lại mang cho ta những cảm xúc riêng.
Tháng 7/2012, cách đây sáu năm, Nguyễn Mộng Giác vĩnh viễn ra đi.
Đọc lại anh, tôi không chỉ bắt gặp những nhân vật của anh và không khí của một thời, mà còn bắt gặp hơi thở của chính anh, tác giả. Đọc một nhà văn quen, không những thế, một nhà văn mà mình thích, hơn nữa, nhà văn ấy đã qua đời, như là một cách hồi sinh tác giả, từ đó, hồi sinh lại một quan hệ, hồi sinh lại một sinh hoạt. Đọc, bỗng nhiên nhìn thấy Nguyễn Mộng Giác trở về. Người và chữ. Người trong chữ. Chữ trong người.
· Nóng
Sau mấy chục năm ở với lạnh, tôi chuyển về ở với nóng: Dallas. Từ một nơi, nhiệt độ mùa đông, vào lúc thấp nhất là 20 độ âm (-20 F), tôi đến một nơi, vào lúc nhiệt độ cao nhất mùa hè lên đến 113 độ dương (+113 F). Hiện nay giữa tháng 7, khi tôi đang ngồi gõ bài này, nhiệt độ bên ngoài lên đến 104. Dự báo thời tiết ngày mai là 105, ngày kế là 107, ngày kế nữa…110. Lạnh thì quá lạnh. Nóng thì quá nóng. Nóng là do nắng. Nhưng nóng không phải là nắng. Nóng là hiện thực. Nắng là hư cấu. Ta có nắng mai, nắng chiều, nắng xuân, nắng mới, và cả nắng hè, nghe lãng đãng y như thể nắng là người yêu, nhưng chẳng hề có nóng mới, nóng buồn, nóng bâng khuâng…Và cũng chẳng ai gọi là nóng hè. Tháng 7, hè, cả Dallas bừng bừng. Tôi gọi là nóng Dallas. Nóng lắm. Nắng nóng. Gió nóng. Bóng cây…cũng nóng. Nóng kéo dài từ sáng đến khuya. Ở trong nhà nhìn ra, chẳng thấy gì ngoài cái sáng lóa, chói chang. Tất cả chỉ là một không gian đặc quánh, khô. Nhà cửa, cây cối, hoa cỏ sững lại, im, dòn, queo quắt, cứng. Nóng tước đoạt mọi cái mềm mại, dịu dàng; tước đoạt cả chuyển động. Mọi vật dường như chỉ còn một cách tự vệ: đứng/nằm yên, không nhúc nhích. Không ai thèm “gọi nắng trên vai em gầy…”. Chỉ có trốn nắng và than nóng!
May là, xuất hiện giữa cái nóng thô kệch và tàn nhẫn đó, là một nét dịu dàng: màu hoa. Đỏ, hồng, tía, trắng. Dưới nóng, màu lay động. Đó là những bông hoa crape myrtle. Chúng nở đầy, rực rỡ. Chúng sống bằng nóng, dưới nóng. Có người gọi chúng là “phượng Dallas” vì cứ vào cuối tháng năm, lúc các trường học bắt đầu đóng cửa nghỉ hè là đã thấy thấp thoáng đâu đó những bông hoa crape myrtle xuất hiện, sớm nhất là hoa trắng, rồi dần dà hoa đỏ, hồng, tía. Hoa nở rộ, suốt tháng 6, tháng 7 và kéo dài đến tháng 9, nguyên cả mùa hè. Crape myrtle nhiều thân (có cây hơn 10 thân, đôi khi trông như một bụi cây) nằm dọc hai bên đường, trong công viên, bệnh viện, công sở, trước nhà cư dân, được mang vào trồng ở thành phố Paris, Texas vào giữa thế kỷ 19. Năm 1916, nó được khuyến khích trồng để xóa tan dấu vết của một cơn hỏa hoạn lớn tàn phá thành phố này và cũng để kỷ niệm 100 năm ngày thành lập tiểu bang. Sau đó, các thành phố khác cũng đua nhau trồng, biến Texas trở thành một tiểu bang crape myrtle. Chả thế mà nó được vinh danh là “The State Shrub Of Texas” (Cây Tiểu Bang Texas) bằng một nghị quyết của quốc hội tiểu bang Texas vào năm 1997.
“Phượng Dallas” nhắc nhớ đến phượng Huế, “phượng trong Thành Nội”. Tưởng chỉ nhắc thôi, hóa ra, Huế cũng đã có crape myrtle! Giống y chang crape myrtle Dallas. Một người bạn quen, mới đây, đã đưa lên Facebook cây hoa này, gọi là hoa “tử vi”, trồng bên bờ sông Hương. Còn đuợc gọi là “bách nhật hồng”. Bách nhật hồng? Phải chăng muốn nói là cây hoa nở trong suốt 100 ngày mùa hè?
clip_image002clip_image004
“Phượng Dallas” (Ảnh: TDN)
Giữa cái nắng chát chúa của miền bắc Texas, những crape myrtle đỏ đỏ hồng hồng tía tía đung đưa/rung tinh…dưới nóng như thách đố, như khiêu khích. Mà cũng như một bù đắp. Chiều tối, lúc nắng sắp tắt, nóng dịu đi, ra ngoài đi dọc theo đường quanh vùng tôi cư ngụ, nghe tiếng ve kêu râm ran trên những cành myrtle nối tiếp myrtle bỗng nghe mùi Thành Nội trộn trong mùi Dallas, mùi myrtle lẫn vào mùi phượng vỹ. Ve ở đây, nhỏ hơn và màu sắc hơi khác, tiếng kêu không cao, không rộn ràng bằng ve Huế, nhưng nghe êm tai hơn, dịu dàng hơn. Con ve và phượng chứa cả một dòng đời, cả một cõi đời, cả một thế giới.
clip_image006clip_image007
   “Crape Myrtle” bên bờ sông Hương, Huế (Ảnh: Trần Phò)
Tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng
(…) Màu hoa phượng thắm như máu con tim
“Phượng Dallas” quả là có giông giống máu con tim nhưng tiếng ve Dallas thì không nức nở như trong bài hát của Thanh Sơn. Tôi cũng chẳng còn “mỗi năm đến hè lòng man mác buồn…” Dẫu vậy, màu đỏ/hồng và tiếng ve vẫn gợi dậy từ góc khuất âm thầm của ký ức một cái gì rất…nỗi niềm. Ngày xưa, rất xưa, rất xa. Ngun ngút.
· Đá
Đá là đá trái banh, nghĩa là dùng chân đá một vật tròn tròn làm bằng da có bơm hơi gọi là banh. Ấy thế mà,
Đi tới trước khung thành rồi, Ngầu đang lừa banh, qua rồi, Há đứng đợi bên trong, đưa banh, Há bỏ cho Ngầu, Liêm ở phía sau sẵn sàng, cú sút như trái phá… nhưng “quả da” đụng khung thành bật ra. Tam Lang lại được banh từ giữa sân, đưa dài lên, cú sút của Tư chéo góc… Dzô! Dzô! Dzô, tuyệt tác. Sân cỏ nổ tung! Rồi Đực, rồi Rạng với đường banh huê mỹ vặn chéo người cứu một bàn thua trông thấy khiến khán giả choáng váng…”
“Cú sút như trái phá”, “sân cỏ nổ tung”, “đường banh huê mỹ”. Huyền Vũ, người tường thuật đá banh nổi tiếng một thời của miền Nam, đã vặn vẹo ngôn ngữ theo số phận của trái banh trong cầu trường. Nó biến trái banh thành một đối tượng tu từ. Tường thuật đá banh, từ đó, không còn là tường thuật một mẩu tin mà là chuyên chở một kho ngôn ngữ khác thường, khác thường đến nỗi nó mang một văn phong riêng, có khi rất riêng, đầy ví von màu mè, và nhiều khi “cương” một cách vô lối, tưởng chừng như thoát khỏi lãnh vực của “đá” và “banh” đầy hiện thực. Ấy vậy mà không hiểu sao nghe vẫn lọt tai. Trong một lần World Cup trước, tôi có ghi nhận vài nét về thứ ngôn ngữ này, xin trích lại một đoạn:
“Mô tả về sân banh, ta có cầu trường. Cái “gôn” (goal) thì gọi là khung thành, kêu hơn nữa thì là cầu môn. Người đá banh là cầu thủ. Người giữ gôn là thủ thành hay thủ môn. Có khi người đá banh xuất sắc, thường là hàng trung phong, trở thành nhạc trưởng và đội banh là giàn nhạc giao hưởng. Trận đấu vì thế là màn trình diễn trên sân cỏ, World Cup là lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Trong cầu trường, thì có cánh trái, cánh phải, có khi gọi là nách phải, nách trái. Có vùng cấm địa, tuyến giữa, tuyến dưới, tuyến trên…Rồi những là phản công, phòng ngự, tiền vệ, hậu vệ, tấn công, bùng nổ, dâng lên, tiến sát, đột kích, đội quân, tổng lực, chiến lược, chiến thuật, thăm dò, thất bại, chiến thắng, đội hình, chiếm lĩnh, mở cuộc tấn công, tấn công tới tấp, tinh thần đồng đội, tính kỷ luật, đọ sức…Những đội giỏi đấu nhau thì là đại chiến, trận thư hùng. Mô tả sức đấu và cách đấu thì là sức mạnh hủy diệt, lối đá tấn công bão táp, lối đá tổng lực, hãm thành, rượt đuổi tỷ số nghẹt thở, hứng chịu đòn phản công sắc như dao cạo, trận đấu bị cắt vụn, phân tán. Thắng thì chém ngọt, quật ngã đối phương, hạ gục niềm kiêu hãnh, đè bẹp, húc đổ. Thua thì thua đậm, phơi áo, đánh mất chính mình (trận Pháp-Bỉ, Bỉ đánh mất chính mình vì thua, chơi xấu, bị thẻ vàng). Vân vân và vân vân…
Nếu mô tả trận đấu có chêm thêm từ Hán-Việt, thì ngược lại, mô tả hành vi đá trái banh thì lại rất “nôm na”, rất hình tượng: đan bóng, lừa bóng, cướp bóng, chêm bóng, châm bóng, khoan bóng, lật bóng, sút bóng, tạt bóng, nhồi bóng, giữ bóng, xỉa bóng, dẫn bóng, phá bóng, đi bóng, treo bóng, bóng sệt, bóng bổng…Cũng thế, về cách đá và sức đá: chọc khe, căng ngang, sút căng, đường chuyền sắc như dao cạo, đi bóng thông minh, thọc xuống, phá lên, tung lưới, cú nước rút, bắt bài, khép cửa, khép góc, bọc lót, cản phá. Đá được trái bóng vào gôn: lọt lưới, thủng lưới, phá lưới, bắn phá khung thành. Về cầu thủ: ngôi sao đá bóng, cầu thủ huyền thoại, người ngoài hành tinh, hoàng đế, vua phá lưới, siêu sao, tay săn bàn lão luyện, tay làm bàn, mũi nhọn tấn công, cặp chân vàng, sát thủ; có khi thì vũ công hay nghệ sĩ trên sân cỏ. Mới lên 29, 30 tuổi thì đã trở thành…lão tướng! Khi không cần đá trái bóng mà…đá người, thì là không ngại va chạm, đốn ngã, gây chấn thương…”
Ẩn dụ quả đã được sử dụng một cách hồn nhiên. Nói theo quan điểm “ẩn dụ ý niệm” thì người ta đã dùng ý niệm chiến tranh để hiểu ý niệm về đá banh. Chưa màu mè đủ, người ta còn dùng những ý niệm khác để hiểu đá banh, như ý niệm về ẩm thực chẳng hạn, theo TS. Hoàng Anh-Nguyễn Thị Yến. Các nhà báo đã sử dụng những từ ngữ thuộc “trường nghĩa”[2] ẩm thực để mô tả các trận đấu. Nghĩa là sử dụng ý niệm về ăn uống để hiểu ý niệm về các trận đá banh.
bữa tiệc: Đội chủ nhà đã giành 3 điểm một cách đầy kịch tính trong bữa tiệc có tới 7 bàn thắng.
đặc sản: Xem ra món "đặc sản" phòng ngự của Mourinho vẫn được lưu truyền ở Chelsea thời Avram Grant.
mâm cổ, đánh chén: Nhưng khi cả một mâm cỗ chiến thắng đã phơi bày, không thể đánh chén thì quả đáng tiếc.
Mùa World Cup năm nay, những từ và nhóm từ như trên lại được dịp xuất hiện, xuất hiện dày đặc trong các bài tường thuật đá bóng, nhất là từ các tờ báo trong nước. Các trận đấu càng gay cấn thì ngôn ngữ diễn tả càng màu mè, càng tu từ, càng vượt ra ngoài lãnh vực đá bóng để đi vào thế giới “vạn hoa” của ngôn ngữ hư cấu. Xin ghi lại một số từ khác (có từ hoàn toàn mới) về tu từ đá bóng qua World Cup 2018.
siêu phẩm hay tuyệt phẩm (Khi thời gian thi đấu chỉ còn tính bằng giây, Kroos tung cú sút phạt trực tiếp từ sát mép vòng cấm khiến bóng đi xoáy vào khung thành Thụy Điển. Siêu phẩm này đem lại bàn quyết định chiến thắng 2-1 cho Đức).
siêu dị: mô tả pha lập công duy nhất của trung vệ Pháp Samuel Umtiti với một cú đánh đầu không thể cản phá khiến Pháp đánh bại Bỉ 1-0.
đói bóng (Việc Hazard bị chia cắt khiến De Bruyne cô độc còn Lukaku vô cùng đói bóng)
mặt trận tấn công (De Bruyne sinh ra để phục vụ cho mặt trận tấn công)
canh bạc chiến thuật (Tới trận gặp Brazil, HLV Martinez lại thực hiện canh bạc chiến thuật mới)
bom tấn (Bom tấn khủng nhất mùa Hè, Ronaldo đã nổ! Real Madrid chính thức cử người tới Brazil kích nổ bom tấn Neymar)
lối chơi máu lửa (Thậm chí ở vị trí tiền đạo đá cao nhất, Mandzukic của Croatia còn gây ấn tượng hơn Giroud của Pháp bởi lối chơi máu lửa, tinh thần chiến binh và khả năng tham gia phòng ngự hiệu quả.)
bóng chết, bóng sống (Bóng sệt hay bóng bổng, bóng chết hay bóng sống, người Pháp cũng tỏ ra quá nguy hiểm trước đối thủ đã kiệt quệ sức lực của họ ở trận chung kết cuối tuần này.)
khả năng càn quét (Một tiền vệ cần cù, đánh chặn xuất sắc nhờ khả năng càn quét trên phạm vi rộng.)
cán: (ĐT Pháp đã cán những mốc kỷ lục mới trong lịch sử ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
không chiến (Nên nhớ rằng tại World Cup 2018, không chiến là vũ khí thượng hạng của “Gà trống Gaulois”)
Cú cứa lòng (Không cần quan sát kỹ khung thành, Edinson Cavani của Uruguay tung cú cứa lòng chân phải sở trường khiến bóng đi xoáy vào khung thành Bồ Đào Nha. Bàn thắng giúp Uruguay giành chiến thắng 2-1 ở vòng 1/8)
Cuối cùng, xin tóm tắt trận chung kết World Cup 2018:
“Pháp – Croatia 4-2: Trận chung kết của hơi thở thời đại. Đội tuyển Pháp đã cống hiến một cơn mưa bàn thắng trong trận chung kết và Croatia đã chơi một trận vượt qua giới hạn của bản thân.”
Nghe khiếp!
Đá bóng nào có thua gì (và có thể còn hơn cả) văn chương!
TDN

[1] http://damau.org/archives/46278
[2] …mỗi từ trong ngôn ngữ đều có quan hệ mật thiết về ngữ nghĩa với một nhóm các từ khác. Tập hợp những từ đồng nhất với nhau về ngữ nghĩa như vậy tạo nên một tiểu hệ thống ngữ nghĩa. Và mỗi tiểu hệ thống ngữ nghĩa ấy được gọi là một trường nghĩa. (TS. Hoàng Anh-Nguyễn Thị Yến)
https://dhtn.ttxvn.org.vn/tintuc/truong-ngha-am-thuc-trong-cac-tac-pham-bao-chi-viet-ve-bong-da-3177
  Total: 97 messages in this forum   
Jump to:
Top   
   Next topic   
 

Click to watch this video from CanhThep Ngày Sau Sẽ Ra Sao - Tường Nguyên & Tường Khuê

  Hình Ảnh
  Bài Cũ
«July 2019»
SuMoTuWeThFrSa
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
  Hình Mới
 • New! Hội Không Quân Florida
 • New! Hội Không Quân Florida
 • New! Hội Không Quân Florida
 • New! Hội Không Quân Florida
 • New! Hội Không Quân Florida
  Phân Ưu 
• New! VĨNH BIỆT HỎA LONG 817 TRƯƠNG VĂN SOẠN Click to watch this video from CanhThepVideo
• Hội KQ VNCH TB Washington Phân Ưu đến Gia...
• Phân Ưu
• Phân Ưu Last replied by thuytam123
• Lễ Phủ Cờ Không Quân Đàm Quang Khánh Last replied by Tham237
  Tìm Bạn 
• New! Tim HOANG DINH LAI (KQ PILOT SU DOAN 3 BIEN HOA
• Tìm KQ Bùi Đức Phú
• Tìm th/t Dũng
• Cựu cố vấn Mỹ tìm đồng đội Việt
• Tìm KQ Nguyễn Kỳ Tuấn
  Nhắn Tin 
• Tìm CT member: dinhnhi
• Tìm CT member: dinhnhi
• Tìm tr/uy LÊ Thắng không phi hành TSN đừơng...
• TÌM NGƯỜI THÂN
• Lành Đùm Lá Rách
  Sức Khoẻ 
• New! Vài Điều Cần Biết về Thuốc Ngủ
• MỘT ĐỘNG TÁC BỔ THẬN
• Cầu nguyện.
• 5 loại cây mọc hoang tại Việt Nam trở...
• Mỹ đã nghiên cứu, bào chế thành công...
  Hồi Ký 
• Hồi Ký Miền Nam | Người Lính Địa Phương... Click to watch this video from YouTube Last replied by TuDo Click to watch this video from YouTube
• Trại 5 - Mùa Cùm!
• Tôi đi thăm chồng ‘cải tạo’ Last replied by Openmind
• Hồi ký Lương Hữu Thế
• Operation Cobra: The untold story...
  Hội Ngộ 
• New! Khóa 1/73 HSQ KQ Phi Dũng TTHL Nha Trang Mini-Reunion...
• Đại Hội Trực-Thăng Hải Ngoại kỳ III 30/8/2019 Last replied by huynhtk49
• ĐẠI HỘI 50 NĂM NGÀY THÀNH LẬP KHOÁ 70A...
• New “F5 Chúng Ta Vẫn Còn Đây” 7-7-2019
• Randolph AFB Hội Ngộ Last replied by Cowboy72A
  Giúp Bạn 
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH...
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH... Last replied by bebau1
• XIN GIÚP ĐỠ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH Last replied by bebau1
  Cộng Đồng 
• New! Từ tay trắng trở thành ông chủ công ty...
• “HẬU SANH KHẢ ÚY”
• An Vị Bia Tưởng Niệm Trong Viện Bảo Tàn TX
• Anh Hùng Không Quân Lý Tống Last replied by LyQuan
• THỊ TRƯỞNG ĐỔI MẦU
  SVSQKQ 
• New! 70a gặp nhau ở VA! Last replied by Tham237
• Tin buồn về SVSQ KQ Lê Trọng Sơn Last replied by dung
• 70a Mini Reunion 5/25/2019 in VA Last replied by dung
• Điếu văn: Lời tâm sự với KQ Đàm Quang Khánh Last replied by phitrang
• Tuấn Cà Mau ôm cây đàn Last replied by ChimTroi
  Thơ 
• New! Vĩnh Biệt Lý Tống
• Tên Hồ Nổi Tiếng Ở Việt Nam
• THƠ CÁI LU
• BẮC THANG LÊN HỎI “ÔNG TRỜI”
• Lúc về già mình sẽ thực hiện : 3 QUÊN,...
  Gia Đình F5 
• F-5 Pilot Commissioned Oil Painting Click to watch this video from CanhThepVideo
• F-5B Click to watch this video from CanhThepVideo
• Thử F-5 Chống Lại MiG-21 Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• 522nd Pilots Click to watch this video from CanhThepVideo
• Before Flying F-5s Click to watch this video from CanhThepVideo
  Chúc Mừng 
• Chúc Mừng Năm Mới
• Chúc Mừng Năm Mậu Tuất 2018 - Ban Điều... Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• Nhạc Tết 2018 - Xuân Mậu Tuất 2018 Click to watch this video from YouTube
• New Year 2018 Fireworks in Canada Click to watch this video from YouTube
• Happy New Year 2018 Click to watch this video from YouTube
  Mừng Xuân 
• Đón Xuân Kỷ Hợi 2019 Rộn Ràng Với Dàn... Click to watch this video from YouTube
• Đón Xuân Này Nhớ Xuân Xưa Click to watch this video from YouTube
• Lễ gia tiên ngày Tết.
• Diễn Hành Tết Mậu Tuất 2018 tại Little Saigon Click to watch this video from YouTube
• ĐÓN XUÂN NÀY - NHỚ XUÂN XƯA
  Hướng Dẫn 
• Dấu "Hỏi Ngã" Trong Văn Chương Việt Nam Last replied by Toanorlando
• Đăng bài bằng smartPhone!
• Cứu Trợ Phế Binh Không Quân PHAN THÀNH CHÂU Last replied by admin
• Medicare và những ngày quan trọng
• Không có menu bar Last replied by admin
  Hỏi Đáp 
• New! Change user name and password Last replied by admin
• Tại sao tôi đóng thuế ít năm nay ?
• Trước khi thuyên chuyển Last replied by dbuikhac
• Cảm ơn phucat532.
• Cảm ơn
  Linh Tinh 
• New! Phụ nữ “đái đường”
• Cuộc đời xuống dốc sau tuổi 35?
• Quán MIB ở Việt Nam “No bra, no pay”
• Lao Động
• Only in USA
  Rao Vặt 
• Canh bay phi cong KQVNCH Last replied by t4nguyen2018
• ban 2 lo dat tai nghia trang quan doi
• Mua Hào Hóa Tàng ! Last replied by luong55
• Phù Hiệu 219 LONG MÃ Available Last replied by 72FLongma219
• Áo bay và áo Jacket, mua dư muốn bán. Last replied by by-83
  Chuyện Phiếm 
• Ngọc Trinh dự Cannes Film Festival 19/5/2019
• Dê xồm cưới người vợ thứ 7 Click to watch this video from YouTube Last replied by LKMinh
• "Đau Đớn Thay Phận Liền Ông"...
• Bàn tay nhạc sĩ Y Vân trong ca khúc Tôi đưa... Last replied by dbuikhac
• Di chúc của tôi - Nguyễn Tài Ngọc
  Tiếu Lâm 
• New! ĐÚNG LÀ NÓ !
• CÁCH TRẢ THÙ CỦA VỢ
• Bảo hiểm cho người yêu cũ
• Chẳng May Hay Vô Tình
• Cách chống ngập lụt ở Sàigòn 2019
  Guest Menu
 • Forums
 • Recent Posts
 • Most Reads
 • Selected Posts
 • Games Room
 • Register
  Member Menu
 • My Account
 • Private Message
 • Photo Gallery
 • Chat Room
 • VNAF Reunion
 • Video Room
  New Members
sd6kq
Luckysd
tieulyphidao
wetennis
Toanorlando
  Who's Online
Guests:960
Members:2
Total Online:962
Total Members:11,912

All logos and trademarks in this site are property of their respective owner.
The comments are property of their posters, all the rest © 2000 - 2019 by Cánh Thép