canhthep.com Please click
    Trang Chính   Diễn Ðàn   Hình Ảnh   Mới Đăng   Đọc Nhiều   Hội Ngộ   Thư Riêng   Hướng Dẫn   Điều Lệ   Việt Ngữ   Ghi Danh     Login 
    Welcome Guest  
  iMessenger
 Start up Instant Messenger! Instant Messenger

  Mới Đăng
• New! Ý kiến chuyên gia: Thế giới có thể chống... Click to watch this video from YouTube
• New! The Origin of the CCP Virus Click to watch this video from YouTube
• New! America is at war and Trump is the leader we need Click to watch this video from YouTube
• New! MẠ HUẾ NHẮN CON MÙA COVID-19
• New! An Lộc Vang Danh Thế Giới – Dư Luận Tây...
  Tin Tức 
• New! Tin mới Trung Cộng ủi chìm một tàu đánh...
• Nhật Thành Công Thần Dược Chửa Tàu Cộng Virus Click to watch this video from YouTube
• KHÔNG PHẢI CHUYỆN ĐÙA
• Covid-19: Tử vong kỷ lục ở Ý, Tây Ban...
• Cable News Ratings – Fox News Sweeps...
  Bình Luận 
• New! Ý kiến chuyên gia: Thế giới có thể chống... Click to watch this video from YouTube
• Chiến Tranh Trung-Mỹ
• Mưu hèn kế bẩn: Thế giới lần lượt...
• COVID-19: Vũ Khí Sinh Học Của Tàu Xâm Lăng...
• THỦ ĐOẠN CHÁNH TRỊ BẨN THỈU, TÀN ĐỘC... Last replied by duwcstav
  Thông Báo 
• New! THÔNG BÁO MÙA CORONAVIRUS
• Ký Thỉnh Nguyện Thư gởi chính phủ Hoa... Click to watch this video from YouTube
• Ký Tên Thỉnh Nguyện Thư Tái Cứu Xét Hiệp... Last replied by TuDo
• HỘI TƯƠNG TRỢ KHÔNG QUÂN VNCH
• Kêu gọi tham gia ủng hộ cuộc biểu tình...
  Vì Nước 
• "Bomb Lady" Dương Nguyệt Ánh - Người... Click to watch this video from YouTube
• A very sad day for the country, today ! Click to watch this video from YouTube
• MẤT NƯỚC - CHƯA BAO GIỜ DỄ DÀNG ĐẾN THẾ!
• VNAF Memorial Video 01 SEP 2019 Click to watch this video from YouTube
• TỔ MẸ VC NẰM VÙNG. Last replied by phusinh Click to watch this video from YouTube
  Quân Sử 
• New! Không Quân Việt Nam Cộng Hòa Giai Đoạn...
• Tướng Lãnh VNCH Click to watch this video from CanhThepVideo
• Lịch Sử Hình Thành của Không Lực Việt Nam Cộng Hòa Last replied by vnaf.kanga
• Sư Đoàn IV Không Quân (từ thuở sơ khai)
• Lịch Sử Và Nhân Chứng
  Tiểu Sử 
• Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn - Đánh tới viên... Click to watch this video from YouTube
• Nguyễn Văn Đông & Một Thoáng Xuân Phai Click to watch this video from YouTube
• Trung Tá Nguyễn Thị Hạnh Nhơn
• Tướng (General) Ngoại Quốc Đầu Tiên Gốc Việt ?
• Nhà Thơ Trần Ngọc Nguyên Vũ ...Là Ai ?
  Tài Liệu 
• Lý do Chế độ VNCH sụp đổ được trung... Click to watch this video from YouTube
• Lực Lượng Hải Tuần Và Phòng Vệ Duyên Hải Click to watch this video from YouTube
• F5 Freedom Fighter - The Great Plane Click to watch this video from YouTube
• Phù Hiệu Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà Click to watch this video from YouTube
• Vì Sao Mỹ Thà Bỏ Rơi VNCH Chứ Không Bỏ Nam Hàn! Click to watch this video from YouTube
  Hoa Kỳ 
• New! America is at war and Trump is the leader we need Click to watch this video from YouTube
• ĐẢNG CON LỪA LỘ RÕ BẢN CHẤT KHỦNG...
• Coronavirus Những ổ tấn công mới
• Đảng Dân Chủ Che Dấu 21 Triệu Khẩu Trang Click to watch this video from YouTube
• TT Trump dùng đạo luật thời chiến để...
  Việt Nam 
• New! An Lộc Vang Danh Thế Giới – Dư Luận Tây...
• TỨC CẢNH SINH TÌNH
• Kỷ niệm 32 năm Hải Chiến Trường Sa 1988 Click to watch this video from CanhThepVideo
• Cách nền Đệ Nhất Cộng Hòa xử lý vấn...
• Người VN, Hãnh Diện Chăng Khi Làm Điều Này ??? Click to watch this video from YouTube
  Phim Ngắn 
• New! Sự Liên Hệ Giũa Huawei Và Tàu Cộng Click to watch this video from YouTube
• Amazon delivery man caught on video spitting... Click to watch this video from YouTube
• Chỉ Có Ở Xứ Sở Mọi Rợ Click to watch this video from YouTube
• Washing Hand Song - Corona Song Click to watch this video from YouTube
• Vietnamese song and dance about coronavirus... Click to watch this video from YouTube
  Quốc Hận 30/4 
• Tội ác của Tố Hữu đối với cái chết...
• HAPPY NEW YEAR: 400 NGÔI MỘ ĐẦU TIÊN VỪA XONG Click to watch this video from YouTube
• Hoa Kỳ Bỏ Rơi Đồng Minh Việt Nam Cộng...
• Chuồng Người
• Bài Thơ Của Một Anh Thương Binh...
  Anh Hùng VNCH 
• New! Thiếu Tướng Lê Minh Đảo vị Tướng bất tử.
• Cựu Ngoại Trưởng Chính Phủ VNCH Trần Chánh Thành
• Chuyện Hai Người Phi Công VNCH và CSBV...... Click to watch this video from YouTube
• Một Ngày Một Đời ...Không Quân Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• Phi Vụ A-37 Trên Chiến Trường Việt Nam 1971 Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh
  Chuyện Đời Lính 
• Chuyến Bay Solo Họp Đoàn Đầu Tiên... Click to watch this video from YouTube
• Phạm Tín An Ninh - Con Đường Giải Oan Cho...
• Những Nén Hương Thắp Muộn Trên Đỉnh Tiền Đồn 5
• Tiểu Đoàn 11 Nhảy Dù tham chiến Căn cứ... Click to watch this video from YouTube
• Trận An Lão và Đời Bay Bổng
  Hùng Ca 
• Hào Khí Việt Nam Click to watch this video from YouTube
• Hát Cho Ngày Saigon Quật Khởi Click to watch this video from YouTube
• Quân Nhạc Quân Lực VNCH Click to watch this video from YouTube
• Cố nghệ sĩ Thanh Nga trong vai Thái hậu... Click to watch this video from CanhThepVideo
• Hội Nghị Diên Hồng - Đoàn Trống La San Click to watch this video from YouTube
  Nhạc 
• New! Một Chuyến Bay Đêm Click to watch this video from YouTube
• Ca khúc Trống Cơm - Chống Covid19 Click to watch this video from YouTube
• Đoàn Chim Cánh Sắt Click to watch this video from YouTube
• Mời ACE nghe cho vui...Đưa Em Về: Thơ: HNTT-... Click to watch this video from YouTube
• Ngày Nào Em Đi Lấy Chồng Click to watch this video from YouTube
  Cảm Tạ 
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Đại Tá Nguyễn Đình Giao
• Thư cảm tạ của Gia đình Nguyễn Văn Trường
• Thư Cảm tạ của gia đình Nguyễn-Văn-Trừ Hổ-Cáp 528
• Thư cảm tạ của Gia đình Bà Lê Đức Nga
• Thư Cảm Tạ của Gia Đình Cố Nhạc Mẫu 70A Đỗ Chương
  Gia Chánh 
• Gà đút lò.
• Trồng Rau Cần Nước Trong Vườn Last replied by tmh
• Món ăn Tàu kiểu Hồi Giáo ở Artesia
• Cơm Hến Click to watch this video from YouTube
• Cần xào thịt bò - Nhậu bá cháy luôn Click to watch this video from YouTube
  Truyện Ngắn 
• New! Quê hương trong trí nhớ.
• NGƯỜI CHỊ NUÔI
• Songkhla Dậy Sóng
• Oan Hồn Truyền Kiếp
• Một chuyện tình
  Tùy Bút 
• New! Thiệp Chúc Mừng của Đề Đốc Trần Văn... Last replied by TrandinhPhuoc
• Niên Trưởng Nguyễn Văn Phẩm - Người...
• Người đạo tỳ khóc biển
• NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY
• Giấc mơ nước Mỹ: Hàng rào hoa
  Thể Thao 
• WOMEN'S WORLD CUP : NỮ CẦU THỦ MỸ MEGAN RAPINOE Click to watch this video from YouTube
• Tour de France 2018.
• 2016 - 2017 NFL Playoff Picture Last replied by IceMan
• Tranh giải Tennis với HAHKQVNCH - TCali Last replied by hung45htqs
• Monday Night Football 9-26-2011
  Sưu Tầm 
• New! Cái giá cuộc bức hại Cơ Đốc giáo: Một...
• Quốc gia nếu xuất hiện 5 loại đen tối...
• Nhà hàng Tàu chích hóa chất vào thực phẩm... Click to watch this video from CanhThepVideo
• Từ bức tranh nổi tiếng thấy được nguyên...
• Nhà Khoa Học Nổi Tiếng Thế Giới...
  Ðọc Nhiều
•  Tổng Thống Ngô Đình Diệm 
•  NATO CÁM ƠN TT TRUMP 
•  Anh Hùng Không Quân Lý Tống 
•  Biệt Kích Dù 
•  Thư mời tham dự F5 "Không Gian Ngày Tháng Đó" 
Phạm Tín An Ninh - Con Đường Giải Oan Cho Một Cuộc Bể Dâu
   Diễn Đàn » Chuyện Đời Lính Post  Search Give us your feedback about this article!Feedback   
  Người Đăng: caonguyen - Jan 06, 2020 16:32 Reply   Edit   Delete  Print  
Phạm Tín An Ninh - Con đường giải oan cho một cuộc bể dâu -

Đỗ Trường

Sau chiến tranh, tuy bị bức tử, nhưng Văn học miền Nam vẫn hồi sinh, phát triển, để bước sang một trang sử mới. Văn học Hải ngoại, một hình thức, hay tên gọi văn chương tị nạn, là sự nối dài của nền Văn học ấy. Và từ đó, ngoài các nhà văn tên tuổi, ta thấy, xuất hiện một loạt các cây viết mới. Họ xuất thân từ những người lính, tù nhân, thuyền nhân tị nạn, như: Cao Xuân Huy, Song Vũ, hay Phạm Tín An Ninh... Chiến tranh, con đường giải oan cho cuộc bể dâu ấy, là đề tài đã được các nhà văn đào sâu, tìm kiếm làm sáng tỏ một cách chân thực, sinh động. Và khi đi sâu vào nghiên cứu, ta có thể thấy, Phạm Tín An Ninh là một trong những nhà văn tiểu biểu nhất viết về đề tài này.

Nếu bút ký Phan Nhật Nam sắc nhọn, hừng hực khói lửa, thì vẫn nơi chiến trường ấy, ngòi bút, lời văn Phạm Tín An Ninh nhẹ nhàng, sâu lắng và trong sáng. Có thể nói, ngoài sự tài hoa, với bút pháp hiện thực, Phạm Tín An Ninh còn là một nhà văn đức độ, có sự cảm thông và tình yêu sâu sắc đối với tha nhân. Văn thơ Phạm Tín An Ninh như một luồng gió mới thổi vào hồn không chỉ những người lính đồng đội, bạn bè ông, mà còn cho cả những người lính một thời ở bên kia của chiến tuyến. Phải nói, ông là một trong những nhà văn mà tôi đã học được nhiều điều, khi đọc. Bút pháp, và tư tưởng ấy, Phạm Tín An Ninh đã gieo vào nhiều thế người hệ đọc, từ hải ngoại về đến quốc nội, dù cho đến nay, ông mới cho in ấn, phát hành 4 tác phẩm: Ở Cuối Hai Con Đường, Rừng Khóc Giữa Mùa Xuân, Vẫn Còn Vương Tơ, và Sau Cuộc Bể Dâu. Bốn tập truyện ngắn, bút ký này, tôi đã đọc nhiều lần. Có thể nói, truyện nào của Phạm Tín An Ninh cũng sâu sắc, và cảm động. Kể cả truyện viết đầu tay. Một đặc điểm nổi bật nhất trong văn thơ Phạm Tín An Ninh ta có thể nhận thấy, không chỉ trong tư tưởng, bút pháp, mà lối hành văn, câu cú, chính tả cũng sáng, đẹp và chuẩn mực. Dường như, cho đến nay, không có nhiều nhà văn, trang sách hội đủ những đặc điểm này.

Nhà văn Phạm Tín An Ninh sinh năm 1943 tại Khánh Hòa. Thi đậu tú tài, ông nhập ngũ, khóa 18 Sĩ quan trừ bị Thủ Đức. Mười một năm lính chiến, để rồi sau tháng 4-1975, Phạm Tín An Ninh bị cải tạo, tù đày từ Nam ra đến Bắc. Năm 1984 ra tù, ông vượt biển, xin tị nạn ở Nauy. Hiện ông sống và viết văn tại Cali, Hoa Kỳ.

Chiến tranh với cái nhìn chân thực của người lính

Có thể nói, sau mười một năm cầm súng, và gần chục năm cải tạo tù đày, cùng những tháng ngày trốn chạy, tị nạn nơi đất khách, quê người, Phạm Tín An Ninh có đủ độ lùi thời gian để nhìn lại cuộc chiến đã qua, một cách sâu sắc và trung thực nhất. Và chỉ có cầm bút người lính Phạm Tín An Ninh mới có thể tìm lại linh hồn đồng đội và chính mình. Sự trả tính chất cuộc chiến về đúng vị trí, tên gọi của nó, như một món nợ đối với người lính, tù nhân, tị nạn còn sống sót vậy. Do đó, về mặt tâm lý, Phạm Tín An Ninh hoàn toàn không có sự chuẩn bị để trở thành nhà văn. Tuy nhiên, chính những điều không tưởng này, cho Phạm Tín An Ninh một tâm lý thoải mái, tự nhiên khi viết, và sáng tạo. Từ những đặc tính riêng biệt ấy, (hiển nhiên) làm nên tên tuổi nhà văn Phạm Tín An Ninh.

Cũng như Song Vũ, nhà văn Phạm Tín An Ninh đi lên từ một sĩ quan trẻ chỉ huy cấp trung đội. Mười một năm dài đằng đẵng lăn lộn khắp các chiến trường miền Trung, Cao Nguyên và ông trở thành một vị chỉ huy dày dạn kinh nghiệm chiến trường. Những ngày tháng gian khổ, bi thương ấy, như nhát dao đâm nát hồn người. Bởi, hằng ngày, hằng giờ ông phải chứng kiến cái chết, không chỉ của những người lính (trẻ cùng một dòng máu) ở bên kia chiến tuyến, mà còn phải vuốt mắt cho đồng đội, người thân của mình. Nỗi ám ảnh ấy, thường trực đeo bám ông. Và chỉ khi ngồi đối diện với ngòi bút và trang sách, thì dường như gánh nặng tâm hồn ông mới trút bỏ. Do vậy, ta có thể thấy, tính hiện thực xuyên suốt những tác phẩm của Phạm Tín An Ninh.

Rời quân trường, Phạm Tín An Ninh ra đơn vị tác chiến, phải thế chỗ cho một trung đội trưởng vừa tử trận. Hiện thực ấy, tác động đến tâm lý, làm cho người sĩ quan trẻ không khỏi bùi ngùi giao động. Những Mùa Mưa Trong Ký Ức, tuy không phải là bút ký hay của Phạm Tín An Ninh, song đã nói lên phần nào cái không khí, cục diện mới của chiến tranh, cũng như tâm trạng chung của người lính lúc đó:

"Nghi thức ra mắt vừa xong, tất cả tháp tùng ông tiểu đoàn trưởng đến Quân Y Viện Nguyễn Huệ để dự tang lễ của một ông thượng sĩ vừa qua đời do bị trọng thương trong cuộc hành quân tại Lâm Đồng tuần trước. Tôi bất ngờ và có cảm giác xốn xang khi biết ông thượng sĩ này là Trung đội trưởng Trung Đội 3/3 mà tôi là người đến thay thế ông...ngày đầu ra nhận đơn vị lại là ngày phải tiễn đưa người tiền nhiệm mà mình chưa hề biết mặt ra nghĩa trang, nên ít nhiều nghĩ tới phần số của mình trong nay mai và sớm bị ám ảnh bởi tiếng khóc than của người góa phụ".

Nếu ta đã đọc bút ký, truyện ngắn nơi chiến trường của những: Phan Nhật Nam, Cao Xuân Huy, hay Song Vũ... thì thấy được trước cái chết, sự hy sinh tình đồng chí, đồng đội, mới dừng lại ở sự miêu tả cái khoắc khoải, tàn khốc, đớn đau. Song đến Phạm Tín An Ninh đã có sự liên tưởng. Với phương thức liên tưởng này, cùng những ca khúc trữ tình, lãng mạn ấy, làm cho hình ảnh người lính dường như đi vào bất tử, và cái chết của họ nhẹ nhàng, dịu bớt nỗi đau trong lòng người đọc chăng?. Vẫn trích đoạn trong bút ký, Những Mùa Mưa Trong Ký Ức dưới đây, không chỉ chứng minh cho điều đó, mà còn cho ta thấy, nỗi đau và tình đồng đội của người lính:

"Người tôi ướt đẫm máu, nước mưa, và cả nước mắt (cho người đồng đội thương binh không có chút hy vọng sống còn)... Khuya hôm ấy, anh lính bị trọng thương của tôi, vốn là một tân binh quân dịch, quê tận Gò Công, đã trút hơi thở cuối cùng trên tay tôi, sau khi giao cho tôi cái bóp có hai tháng tiền lương và thì thào lời trối trăng đứt đoạn, nhờ chuyển lại cho vợ và đứa con gái đầu lòng chưa đầy một tuổi, mà anh chỉ mới về phép thăm cháu một lần. Đó là người lính đầu tiên dưới quyền đã chết, trên tay tôi. Anh có cái tên rất dân dã mà tôi không bao giờ quên được: Nguyễn văn Tý. Trùng tên người nhạc sĩ sáng tác bài Dư Âm mà tôi thường hay hát. Và sau này, cứ mỗi lần nghe bản nhạc này, tôi lại nhớ đến anh..."

Có thể nói, Chuyện Người Lính Trinh Sát là một trong những truyện ký hay nhất của Phạm Tín An Ninh. Đọc nó, tôi cứ bị ám ảnh mãi, bởi câu kết: "Trong cuộc chiến này, quả thật, có những điều mà người ta không thể nào hiểu được". Dường như, đó là câu hỏi, một vấn đề buộc nhà văn, người lính Phạm Tín An Ninh phải đi tìm. Có lẽ, không một ai hiểu được tâm trạng của một người vợ có chồng theo Cộng sản, bị lính Việt Nam Cộng Hòa bắn chết, và người con trai duy nhất đi lính VNCH lại bị bộ đội giết?. Sự đau đớn ấy, không thể làm một phép tính so sánh, song cái giằng xé, đau đớn, âm thầm của bà nhân lên gấp bội, bởi không người xẻ chia, cảm thông. Thật vậy, thông qua bà, nhà văn Phạm Tín An Ninh đã cho ta thấy rõ, hình ảnh thu nhỏ của cuộc chiến hai mươi năm, anh em tương tàn này. Tuy nhiên, hơi bị tiếc, bởi tác giả dường như, chưa khai thác hết mâu thuẫn nội tâm của người vợ, người mẹ đau khổ này. Nếu tác giả khoét sâu vào khía cạnh này, tôi tin rằng, truyện hay lên gấp nhiều lần, và câu chuyện không dừng lại chỉ một người lính trinh sát can trường. Có thể, tác giả phải đặt lại tên "Chuyện Về Mẹ" thay cho truyện "Chuyện Người Lính Trinh Sát" không chừng.

Vâng! Và cuộc chiến hai mươi năm được đặt lên đôi vai gầy của mẹ. Có cái đau nào bằng nỗi đau nhìn chồng chết mà không dám nhận, không dám khóc, không dám vấn khăn tang?. Và có những nỗi đau chồng lên nỗi đau, khi bà mẹ nhìn con trẻ chết tan xác, bởi hỏa tiễn đồng đội của chồng, khi nỗi đau mất chồng chưa kịp nguôi ngoai? Đọc xong Chuyện Người Lính Trinh Sát, tôi cứ phân vân tự hỏi: Nếu có ghi tên vào Trang sử của chiến tranh, người vợ, người mẹ này thuộc về những người lính chiến VNCH, hay là của những anh Bộ đội? Và có phải đó là nỗi đau chung, nỗi đau khó xóa nhòa?. Ta hãy đọc lại những lời thoại, với sự cảm thông, chia sẻ giữa người lính VNCH và người đàn bà trong: Chuyện Người Lính Trinh Sát dưới đây, để thấy rõ cái trớ trêu, cũng như bản chất của cuộc chiến, và nỗi đau tận cùng của con người, hay của cả một dân tộc này:

"Chờ cho người mẹ thắp hương và bớt xúc động, tôi hỏi nhỏ:

- Ở làng Long Giang, chị có biết bà Lê Thị Đúng, có người con chỉ huy du kích, bị chết cách nay khoảng tám năm?

Người mẹ ngạc nhiên nhìn tôi, thoáng dò xét rồi cúi xuống, nói thật nhỏ chỉ đủ tôi nghe:

- Bà là mẹ chồng tôi, và con tôi đây là đích tôn, cháu nội duy nhất của bà. Vừa nói chị vừa đưa tay chỉ vào nấm mồ mới toanh trước mặt.

Khi về lại đơn vị, tôi xin Ban Tài Chánh ứng trước nửa tháng lương. Trích ra một phần, bỏ vào bì thơ, tôi tìm đến đại đội trinh sát gặp và biếu cho bà mẹ của người lính trẻ vừa mới lẫm liệt hy sinh. Bà thoáng một chút xúc động ngạc nhiên nhìn tôi, nói lời cám ơn...Chia tay bà, trên đường trở về Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn, tôi suy nghĩ mông lung. Trong cuộc chiến này, quả thật, có những điều mà người ta không thể nào hiểu được."

Tôi không nghĩ, ngòi bút của nhà văn Phạm Tín An Ninh đại diện chung cho người lính VNCH. Nhưng tư tưởng, sự cảm thông mang tính nhân văn có được trên những trang sách, bởi ông đã nhận ra bản chất của cuộc chiến này. Thật vậy, đọc Người Góa Phụ Giờ Thứ 25, ta có thể thấy, ngoài sự dũng cảm với những cái chết tang thương của người lính, cùng sự cảm thông, kính phục, nhà văn Phạm Tín An Ninh còn chỉ ra, bàn cờ chính trị bẩn thỉu đã quyết định số phận người lính ở nơi chiến trường. Tôi đã đọc nhiều bút ký, hồi ký của những nhà văn từ cả hai phía viết cuộc chiến này, song phải nói, rất ít gặp được những nhận định rạch ròi, mang tư tưởng sâu sắc như Phạm Tín An Ninh:

"Sau khi Mỹ bất chấp những phản đối của VNCH, đã tự cho mình ngồi ngang hàng với Cộng Sản Bắc Việt và đơn phương nhượng bộ quá nhiều điều trong Hiệp Định Paris ký kết ngày 27.1.1973, chứng tỏ ý định sớm bỏ rơi đồng minh, phủi tay cuộc chiến. Lợi dụng điều này, Cộng quân đã ồ ạt tung nhiều sư đoàn với lực lượng chiến xa, từ miền Bắc và Lào, theo đường mòn HCM xâm nhập Nam Việt Nam, đồng loạt mở các cuộc tấn công qui mô vào các đơn vị phòng thủ của ta. Phước Long là tỉnh đầu tiên bị thất thủ vào ngày 6 tháng 1/1975 nhưng không có bất cứ dấu hiệu nào từ phía Hoa Kỳ can thiệp hay phản đối CSBV vi phạm hiệp định. Điều này đã báo hiệu cho số phận của VNCH." (Người góa phụ giờ thứ 25)

Có thể nói, đọc Phạm Tín An Ninh mở ra cho tôi nhiều kiến thức, cái nhìn (đa chiều) về cuộc chiến tàn khốc nhất của dân tộc mà ông, thế hệ ông đã đi qua. Tôi nghĩ, với lăng kính, cái nhìn khách quan như vậy, trang viết của ông không chỉ giá trị về mặt văn học, mà còn có giá trị về lịch sử. Đây là một trong những yếu tố quan trọng làm nên chân dung nhà văn Phạm Tín An Ninh.

Tính nhân bản, lòng vị tha vượt lên trên ngục tối tù đày

Đi sâu vào đọc và nghiên cứu, ta có thể thấy, truyện của Phạm Tín An Ninh luôn mang tính điện ảnh, kịch tính với mâu thuẫn, tình tiết éo le được đẩy lên cao độ, và bất ngờ. Tuy thắt nút được mở, cái kết vỡ òa có hậu, song làm cho nguời đọc không khỏi bùi ngùi, xót xa. Đà Lạt Trời Mưa là một truyện hay, tiêu biểu cho đặc tính này trong truyện ký, văn xuôi của ông. Thật vậy! Chiến tranh kết thúc, nhà tù, cải tạo là nơi người lính thất trận phải đi đến. Ở địa ngục trần gian này, cái chết chưa phải là điều đáng sợ nhất đối với người lính cải tạo tù đày, mà cực nhọc, đói khát, đày đọa về vật chất, giam hãm tinh thần mới là nỗi ám ảnh thường trực, kể cả khi họ đã thoát ra khỏi nơi địa ngục ấy. Ta hãy đọc lại trích đoạn trong Đà Lạt Trời Mưa dưới đây, để thấy rõ, cái chết rẻ mạt và bất ngờ của họ, dẫn đến những bi kịch của con người ở một xã hội luật pháp, đạo lý đảo lộn tùng phèo này:

"Họ bắt chúng tôi phải tìm những cây gỗ lớn và thẳng. Có những thân cây lớn đến hai vòng tay ôm không hết. Trời mùa đông với những cơn mưa phùn không dứt, nên những con đường mòn trơn như mỡ...Ăn uống quá thiếu thốn, đám tù chúng tôi triền miên trong cơn đói. Sức ngày càng yếu mà phải lao động quá nặng nhọc... Thống mệt quá nên lảo đảo rồi ngã sấp trên thân cây, đúng lúc cây này lăn xuống suối, bật luôn theo Thống. Chúng tôi chỉ còn nghe tiếng hét của Thống trước khi anh bị văng xuống lòng suối nằm sâu dưới vực."

Tuy viết về chiến tranh, người lính, và cải tạo tù đày, song chất trữ tình là nghệ thuật đặc trưng nhất xuyên suốt truyện ngắn, văn xuôi của Phạm Tín An Ninh. Do vậy, đọc ông luôn cho ta cảm giác nhẹ nhàng, sâu lắng ăm ắp tình người. Ta có thể thấy, cùng với, Thằng Bé Đánh Giày Người Nghĩa Lộ, Ở Cuối Hai Con Đường là truyện ngắn hay nhất về tình người, lòng nhân đạo cao cả, sâu sắc của Phạm Tín An Ninh. Nếu ở, Thằng Bé Đánh Giày Người Nghĩa Lộ, sự cảm thông của người mẹ, người dân miền Bắc đối với những người lính cải tạo tù đày, thì Ở Cuối Hai Con Đường, thì cái tình người ấy, thể hiện ngay trong tình cảm, hành động của người quản giáo (một cựu tù binh ở chiến trường Kontum, đã được những người lính VNCH đối xử nhân đạo). Có thể nói, tôi đã đọc rất nhiều bút ký, hồi ký của những cựu cải tạo, tù nhân từ Nam ra đến Bắc, song có rất ít nhà văn, người viết tìm ra khía cạnh này. Tôi nghĩ, đây là cái nhìn công bình, không mang tính định kiến, hận thù của một nhà văn có tình yêu và lòng vị tha cao cả. Cho nên, trong một lần điện đàm, bàn luận về nhà văn Phạm Tín An Ninh, nhà thơ Trần Trung Đạo cho rằng: Phạm Tín An Ninh chinh phục được độc giả như vậy, vì khi viết anh có cái tâm trong sáng.

Thật vậy, đoạn văn miêu tả tình cảm, tình người dưới đây, sẽ chứng minh cho chúng ta điều đó:

"Đêm đó, như thường lệ, anh Thà xuống sinh hoạt với anh em bên bếp lửa. Anh bảo nhỏ anh đội trưởng:

- Tôi để một giỏ cá đằng sau lán. Trước giờ ngủ, anh ra mang vào, chia cho mấy anh bị bệnh kiết lỵ đang mất sức để các anh bồi dưỡng. Nhớ giữ kín, đừng để trên biết.

Bây giờ anh em mới hiểu, người mà chiều nay, đặt lờ bắt cá ngoài đồng ruộng chính là quản giáo Thà. Ai cũng cảm động.

Biết là anh em tù bị đói triền miên, nhất là sau mùa đông dài, một buổi sáng đầu mùa xuân, quản giáo Thà đưa cả đội 50 người tù lên một đồi trồng toàn sắn của một hợp tác xã nào đó. Sắn đầu mùa, củ còn nhỏ. Anh chỉ cho anh em cách đào lấy củ mà thân sắn vẫn còn nguyên. Rồi đào mấy cái bếp “Hoàng Cầm” để luộc sắn mà không ai phát hiện có khói. Anh dắt hai anh tù xuống đồi xách hai thùng nước mang lên, căn dặn anh em thay phiên nhau luộc sắn ăn cho no. Anh đích thân ở lại đứng gác. Nếu có ai vào, anh vờ ra lệnh “chuẩn bị đi về”, anh em tức khắc giấu hết “tang vật” xuống một cái hố đã đào sẵn." (Ở Cuối Hai Con Đường)

Nghỉ Hè Ở Mallorca là một truyện ký, tôi cho rằng, hay, và toàn bích nhất của Phạm Tín An Ninh. Cùng với Ra Biển Gọi Thầm của Trần Hoài Thư, Nghỉ Hè Ở Mallorca là truyện độc đáo nhất về tình yêu ở nơi cải tạo tù đày. Tính chất trữ tình tựa như cơn mưa đầu làm dịu mát cái nắng nóng hừng hực giữa hè của văn chương về chiến tranh, tù đày sau 1975, ở hải ngoại vậy. Vâng! Vẫn thủ pháp nghệ thuật hồi tưởng, chập chờn ký ức của nhân vật lồng vào tác giả, Phạm Tín An Ninh đã đưa người đọc trở về với những ngày tù tội, nơi có mối tình cao thượng tuyệt đẹp, giữa một nữ kỹ sư lâm trường và người tù cải tạo. Tình yêu, và sự cao thượng trong hoàn cảnh ấy, tuy nghiệt ngã, song nó đã mở ra một lối thoát, một nghị lực sống của con người:

"Tội nghiệp, em yêu anh Đôn trong một hoàn cảnh quá nghiệt ngã. Điều duy nhất mà em có thể làm được cho người yêu của mình là giúp anh trốn trại, vượt ra khỏi khung cảnh đày ải man rợ, để anh ấy luôn được xứng đáng với những điều anh đang có. Bởi vì chính những điều ấy đã làm cho trái tim em rung động, để em biết thế nào là một tình yêu, mà nếu không gặp anh ấy, có lẽ suốt cả đời em không có được. Quan trọng hơn, đó lại là thứ vũ khí tốt nhất, hiệu quả nhất giúp em đủ can đảm và nghị lực để chống lại số phận, mà trước đó em nghĩ là tới một ngày em sẽ phải đầu hàng, buông xuôi, bất lực." (Nghỉ Hè Ở Mallorca)

Dường như, càng bị đọa đày, thì Phạm Tín An Ninh càng tĩnh tâm hơn. Nhất là khi ông bước vào nghiệp viết. Lòng nhân bản, tình người giúp ông bước ra khỏi hận thù. Cho nên, mỗi trang viết của ông như một liều thuốc, lời ru làm xoa dịu nỗi đau của con người vậy.

Quê hương với nỗi đau và mất mát

Bước ra khỏi nhà tù nhỏ, nhưng con đường trước mặt Phạm Tín An Ninh còn bế tắc hơn nữa. Nỗi đau của đất nước, và gia đình như đám mây đen bao kín cả bầu trời. Và đi hết biển, con đường duy nhất, là nơi ông phải đến. Tâm trạng ấy, được Phạm Tín An Ninh ủ vào bài viết, mà tôi không thể gọi thành tên. Bởi, ông trộn tất cả các thể loại văn học vào trong đó. Vâng! Những Đám Mây Trên Đỉnh Núi Phổ Đà là bài viết như vậy. Có thể nói, đây là một trong những bài văn cảm động nhất của Phạm Tín An Ninh. Vẫn lối viết giản dị, lời văn mộc mạc, nhưng giàu hình tượng làm cho người đọc phải rưng rưng ngấn lệ. Những hình tượng so sánh ấy, trải ra, rồi cuộn tròn thành nỗi đau, nỗi u hoài trong lòng tác giả, trong lòng người đọc. Thành thử, tôi không thể lược bỏ bất cứ từ ngữ, câu cú nào trong đoạn trích dưới đây, dù có thể khá dài:

"Chỉ có dãy núi Phổ Đà vẫn còn đứng nguyên ở đó. Hôm đầu tiên ra cổng nhìn lên, tôi không còn thấy cánh đại bàng hùng vĩ ngày xưa. Cả đỉnh núi bị bao phủ bởi những đám mây đen buồn thảm, làm tối cả một vùng trời ảm đạm. Tôi hình dung đến cha mẹ tôi, hai ông chú và cả những đồng đội bạn bè, trong đó có Phan. Tất cả như đang ẩn hiện trong các đám mây mù buồn thảm ấy. Lòng tôi đau đớn như đang có trăm ngàn vết chém. Tôi thắp hương, nhắm mắt tưởng nhớ và cầu nguyện cho tất cả được siêu thoát trong một thế giới bình an, không còn có đau khổ, hận thù. Nghe tiếng sấm chớp, tôi giật mình mở mắt ra. Trời đang vần vũ một cơn mưa. Nhìn mưa trút nước từ những đám mây đen trên đỉnh núi Phổ Đà, tôi có cảm giác như suối nước mắt của bao nhiêu người thân bất hạnh. Mưa dứt. Những đám mây đen biến mất. Tôi cũng vừa nhìn thấy cánh chim đại bàng trên vách núi vỗ cánh bay đi. Mất hút cuối chân trời."

Và Phạm Tín An Ninh đã đi gần hết biển. Xứ lạnh Na Uy là nơi ông cập bến đỗ. Cuộc sống yên bình, hạnh phúc nơi đây càng làm cho ông day dứt khôn nguôi. Với đồng đội, với quê hương, một món nợ, buộc ông phải trả. Như một cánh chim biệt xứ, ông biết về đâu, khi thành phố xưa đã thực sự không còn, và những dấu tích, kỷ niệm xưa chỉ còn là cổ tích. Một nỗi đau, không thể giãi bày. Hoàn cảnh ấy, chỉ có trang viết mới làm ông nguôi ngoai nỗi nhớ thương. Và khi viết Chim Bay Về Biển, dường như Phạm Tín An Ninh đã vắt hết nỗi đau, và niềm nhớ thương nơi quê nhà vào trong đó. Thật vậy, Chim Bay Về Biển là những trang văn đẹp nhất, và cũng buồn nhất, mà tôi đã được đọc trong thời gian gần đây. Ta hãy đọc lại một trích đoạn trích dưới đây, để thấy rõ điều đó:

"Bỗng lòng tôi chợt thoáng lên một chút băn khoăn. Những cánh chim di xứ ấy sẽ bay trở về đâu, khi Nha Trang ngày xưa của họ đã thực sự không còn. Thành phố đã cho họ một thời tuổi thơ đẹp đẽ hoa mộng, nhưng cũng đã để lại trong lòng họ quá nhiều đớn đau, mất mát sau cuộc đổi đời. Những hang động tuổi thơ và dấu tích của những cuộc tình ngày xưa, tất cả giờ chỉ còn là cổ tích. Tôi nhớ lời thằng bạn còn ở lại Nha Trang, nhớ tới thầy tôi, nhà văn Cung Giũ Nguyên và tác phẩm Le Domaine Maudit viết từ năm 1961, như là một tiên tri của Thầy."

Có lẽ, thời gian đẹp, nhiều kỷ niệm nhất của Phạm Tín An Ninh là lúc mặc áo lính, nên truyện của ông chủ yếu viết về lính, viết về chiến tranh. Có điều đặc biệt, trên trang sách của ông, tôi ngửi thấy mùi khét của bom, nghe thấy tiếng súng, nhưng tôi không thấy có địch, có ta, không có hận thù và những cảnh khát máu giết người, mà chỉ thấy ngun ngút tình người trong đó. Và ước nguyện của Phạm Tín An Ninh, dường như cũng là ước nguyện chung cho tất cả những người lính đã đi qua cuộc bể dâu này. Chính vì vậy, tôi xin mượn một đoạn văn trong truyện ký: Tháng 4 Nhớ Bạn (của ông) nhằm làm sáng tỏ thêm chân dung nhà văn Phạm Tín An Ninh, cũng như để kết thúc bài viết này:

"Lịch sử dân tộc nhất định sẽ có ngày viết lại những chiến công vinh quang hiển hách, và cả những hy sinh, đau đớn, khổ nhục mà thế hệ chúng tôi đã từng đạt được, trải qua, trong một giai đoạn bất hạnh và đau thương nhất của dân tộc."

Leipzig ngày 27-12-2019

Đỗ Trường
danlambaovn.blogspot.com

Nguồn: https://danlambaovn.blogspot.com/201...n-cho-mot.html
  Total: 8266 messages in this forum   
Jump to:
Top   
   Next topic   
 

Click to watch this video from CanhThep F5 - June 6, 1970 Biên Hoà, Việt Nam

  Hình Ảnh
  Bài Cũ
«April 2020»
SuMoTuWeThFrSa
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
  Hình Mới
 • Khóa 69A SVSQ Không Quân Hội Ngộ 50 Năm...
 • Đêm Không Gian 2019 của HKQVNCH tổ chức...
 • Lể Truy Điệu 81 Chiến Sĩ Dù VNCH Ngày 26-10-2019
 • Phi Đoàn 546 Thiên Sứ Họp mặt Oct 17-2019
 • Đại Hội Trực Thăng Kỳ III tại Dallas- phần 2
  Phân Ưu 
• New! Cáo Phó Bà Huỳnh Bá Tính
• New! Thành Kính Phân Ưu Cùng Gia Đình Cựu SVSQ...
• Thành Kính Phân Ưu
• Thành kính phân ưu cùng gia đình Niên Trưởng...
• Thành kính phân ưu cùng gia đình Niên Trưởng...
  Tìm Bạn 
• New! Tìm anh Tr/úy Nguyễn Thống - PĐ215 dùm bà Chị Last replied by tuthiennguyen255
• Tìm bạn Last replied by TrandinhPhuoc
• Tìm Đại úy Nguyễn Văn Quyền Phi Đoàn...
• Tìm bạn Nguyên Bình Phong và Lê Hồ Gia
• Tìm KQ Thiếu úy PHẠM NĂNG HƯNG, KHONG LUU Last replied by chocletkd
  Nhắn Tin 
• Tim dia chi cua Tran Ngoc Nguyen Vu
• Tim dia chi cua Tran Ngoc Nguyen Vu
• Khóa 5/69
• Tìm tr/uy LÊ Thắng không phi hành TSN đừơng... Last replied by Saigonshade
• Tìm CT member: dinhnhi
  Sức Khoẻ 
• THUỐC HIỆU NGHIỆM TRỊ CORONAVIRUS Click to watch this video from YouTube Last replied by Openmind
• TRÀ GỪNG: CÁCH PHÒNG VIRUS VŨ HÁN SỚM
• Lô Vaccine Covid-19 Đầu Tiên Của Mỹ Đã...
• CÁCH TIÊU DIỆT COVID 19 TỪ TRỨNG NƯỚC !
• Lưu Ý Triệu Chứng Nhiễm COVID-19 Qua Từng...
  Hồi Ký 
• Hồi Ký của một người kẹt lại Hà-Nội sau 1954
• Hồi Ký Miền Nam | Người Lính Địa Phương... Click to watch this video from YouTube Last replied by TuDo Click to watch this video from YouTube
• Trại 5 - Mùa Cùm!
• Tôi đi thăm chồng ‘cải tạo’ Last replied by Openmind
• Hồi ký Lương Hữu Thế
  Hội Ngộ 
• New! Hội Ngộ LK 72/73/74 Kỳ 8 Last replied by bebau1
• Thông báo v/v Hội ngộ cho các cựu Khóa...
• "Vùng Trời Lửa Đạn" Oct 2-2020
• Hội AHKQ Nam Úc Họp Mặt Mừng Noel & Tất Niên 2019 Click to watch this video from YouTube
• THÔNG BÁO CỦA BTC HỘI NGỘ CHINOOK 2020...
  Cộng Đồng 
• New! Anh Hùng Không Quân Lý Tống Last replied by tmh
• Mụ Nấm Như Quỳnh ngạo mạn thách thức... Click to watch this video from YouTube
• Thiếu tướng Lê Minh Đảo từ trần
• Giọt nước mắt... vì niềm kiêu hãnh
• Thời buổi Cồ Rô Na
  SVSQKQ 
• Trịnh văn Khiêm từ Toronto ghé thăm Houston!
• ĐẠI HỘI KHÓA 70A SVSQKQ NHA TRANG 50 NĂM
• 70a gặp nhau ở VA! Last replied by Tham237
• Tin buồn về SVSQ KQ Lê Trọng Sơn Last replied by dung
• 70a Mini Reunion 5/25/2019 in VA Last replied by dung
  Thơ 
• New! MẠ HUẾ NHẮN CON MÙA COVID-19
• Ở NHÀ CÁCH LY...
• Chặt dừa
• Thơ đêm.
• Cầu Hôn Thời Covid-19
  Gia Đình F5 
• F-5 Pilot Commissioned Oil Painting Click to watch this video from CanhThepVideo
• F-5B Click to watch this video from CanhThepVideo
• Thử F-5 Chống Lại MiG-21 Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• 522nd Pilots Click to watch this video from CanhThepVideo
• Before Flying F-5s Click to watch this video from CanhThepVideo
  Giúp Bạn 
• THÔNG BÁO VỀ VIỆC GIÚP ĐỞ CỰU HOA TIÊU...
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH...
• XIN GIÚP ĐỞ PHI CÔNG A-37 TRẦN VĂN THANH... Last replied by bebau1
  Chúc Mừng 
• Chúc Mừng Năm Mới 2020 Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• Merry Christmas and New Year
• Chúc Mừng Năm Mới
• Chúc Mừng Năm Mậu Tuất 2018 - Ban Điều... Click to watch this video from YouTube Last replied by tmh Click to watch this video from YouTube
• Nhạc Tết 2018 - Xuân Mậu Tuất 2018 Click to watch this video from YouTube
  Mừng Xuân 
• Đón Xuân Kỷ Hợi 2019 Rộn Ràng Với Dàn... Click to watch this video from YouTube
• Đón Xuân Này Nhớ Xuân Xưa Click to watch this video from YouTube
• Lễ gia tiên ngày Tết.
• Diễn Hành Tết Mậu Tuất 2018 tại Little Saigon Click to watch this video from YouTube
• ĐÓN XUÂN NÀY - NHỚ XUÂN XƯA
  Hướng Dẫn 
• Diễn Đàn Hướng Dẫn
• Dấu "Hỏi Ngã" Trong Văn Chương Việt Nam Last replied by Toanorlando
• Đăng bài bằng smartPhone!
• Cứu Trợ Phế Binh Không Quân PHAN THÀNH CHÂU Last replied by admin
• Medicare và những ngày quan trọng
  Hỏi Đáp 
• Repost bài đăng vễ trang chính Last replied by admin
• Repost bài đã đăng về trang chinh Last replied by Thanchuy
• Change user name and password Last replied by admin
• Tại sao tôi đóng thuế ít năm nay ?
• Trước khi thuyên chuyển Last replied by dbuikhac
  Linh Tinh 
• New! The Origin of the CCP Virus Click to watch this video from YouTube
• Quang Cáo Đi Tour Mới
• Chửi Mỹ.. Last replied by duwcstav
• Lộ Mật Tin Trung Cộng Dự Trử Lương Thực Click to watch this video from YouTube
• Đại Học Harvard Là Ổ Trung Cộng Click to watch this video from YouTube
  Rao Vặt 
• Canh bay phi cong KQVNCH Last replied by t4nguyen2018
• Mua Hào Hóa Tàng ! Last replied by luong55
• Phù Hiệu 219 LONG MÃ Available Last replied by 72FLongma219
• Áo bay và áo Jacket, mua dư muốn bán. Last replied by by-83
• Rao vặt
  Góp Ý 
• Xin hãy... Last replied by phusinh
• To Openmind Last replied by thuytam123
• Góp ý với ông Openmind Last replied by Openmind
• Bài học cho người Việt nam tại Mỹ ?! Last replied by Openmind
• What is SOCIALISM and COMMUNISM ?! Last replied by Openmind
  Chuyện Phiếm 
• New! Lại cũng Nguyễn Thành Trung nửa !!
• Tìm hiểu cách làm đàn ông và đàn bà vui !
• Trung Tướng KQ Phạm Tuân : Thánh Nổ Click to watch this video from CanhThepVideo
• Lẩm Cẩm Tuổi Già
• 8 Điều Tâm Niệm Của Đấng Mày Râu
  Tiếu Lâm 
• New! Chỉ quẹt cho ướt!
• New! CHUYẾN BAY ĐỊNH MỆNH
• Đừng có ngồi sau mà nhắc
• PHẢI HÀNH ĐỘNG THUI
• Chịu hết nổi...
  Hình Đẹp 
• New! UH-1 đổ quân Last replied by tuthiennguyen255
• Thiết kế lại sách Lịch Sử 11 (THPT Lê...
• Trung Tâm Huấn Luyện Không Quân Nha Trang Last replied by tmh
• Hình Anh Chị Tư
• Photo of the Year ! Last replied by NguoiViet
  VNAF Models 
• New! A-37 Hổ Cáp 528
• Thanchuy
• UH-1 Thần chùy 211. BÌNH THŨY
• TỔ QUỐC KHÔNG GIAN II GOLD & SILVER.
• Golden Tổ Quốc Không Gian Last replied by phitrang
  Guest Menu
 • Forums
 • Recent Posts
 • Most Reads
 • Selected Posts
 • Games Room
 • Register
  Member Menu
 • My Account
 • Private Message
 • Photo Gallery
 • Chat Room
 • VNAF Reunion
 • Video Room
  New Members
Tiengtotroi
TCity71C
vutran
Samset25
SongChuySAV
  Who's Online
Guests:925
Member:0
Total Online:925
Total Members:11,952

All logos and trademarks in this site are property of their respective owner.
The comments are property of their posters, all the rest © 2000 - 2020 by Cánh Thép